Jak uchronić się przed zwolnieniem po urlopie macierzyńskim?

Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim może budzić obawy o stabilność zatrudnienia, zwłaszcza gdy sytuacja w firmie jest napięta. Przepisy przewidują jednak kilka rozwiązań, które pozwalają rodzicowi skutecznie zabezpieczyć się przed wypowiedzeniem i jednocześnie dopasować wymiar pracy do potrzeb opiekuńczych. Radca Prawny Andrzej Fortuna na łamach portalu www.trojmiasto.pl udzielił przydatnych wskazówek dla kobiet planujących wrócić do pracy po urlopie macierzyńskim.

Urlop rodzicielski i ochrona przed wypowiedzeniem

Rodzicom dziecka przysługuje  prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze zależnym od liczby urodzonych dzieci oraz ich stanu zdrowia. Co do zasady w przypadku urodzenia przy jednym porodzie jednego dziecka – rodzicom przysługuje urlop rodzicielski w wymiarze 41 tygodni (art. 182(1a) §1 pkt 1 Kodeksu pracy). Jest to wspólny wymiar urlopu dla obojga rodziców, przy czym każdemu rodzicowi przysługuje wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego. Pracownik może łączyć korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu, ale w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. W takim przypadku urlopu rodzicielskiego udziela się na pozostałą część wymiaru czasu pracy.

– Zgodnie z art. 177 §1 Kodeksu pracy do czasu zakończenia urlopu rodzicielskiego pracodawca nie może prowadzić przygotowań do wypowiedzenia lub rozwiązania bez wypowiedzenia stosunku pracy z pracownikiem korzystającym z tego urlopu, nie może również wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z tym pracownikiem – chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jego winy i reprezentująca organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy- wyjaśnia mec. Fortuna

Urlop wychowawczy, obniżenie etatu i ochrona przez 12 miesięcy przed zwolnieniem

Pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Rodzice mogą wykorzystać urlop w wymiarze 36 miesięcy (również wymiar tego urlopu jest wspólny dla obojga rodziców, przy czym każdemu z nich przysługuje wyłączne prawo do miesięcznego urlopu), ale nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia.

W okresie, w którym pracownikowi przysługuje prawo do urlopu wychowawczego, może on złożyć pracodawcy wniosek o obniżenie mu wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. Pracownik może korzystać z obniżonego wymiaru czasu pracy tak długo, jak przysługuje mu prawo do urlopu wychowawczego. Wniosek wraz z niezbędnymi dokumentami (m.in. z oświadczeniem pracownika dotyczącym zamiarów drugiego rodzica co do wykorzystania urlopu wychowawczego) składa się w postaci papierowej lub elektronicznej na 21 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy w obniżonym wymiarze czasu pracy, a pracodawca ma obowiązek ten wniosek uwzględnić.

Jak wskazuje Radca Prawny Andrzej Fortuna: zgodnie z art. 186(8) §1 pkt 2 Kodeksu pracy pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy – do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy jest dopuszczalne tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Ochrona nie obowiązuje również w przypadku wypowiadania przez pracodawcę umów w ramach zwolnień grupowych.

Łączenie urlopu wychowawczego z pracą

Alternatywą dla obniżonego wymiaru czasu pracy jest łączenie korzystania z urlopu wychowawczego z wykonywaniem pracy. Zgodnie z art. 186(2) § 1 Kodeksu pracy w czasie urlopu wychowawczego pracownik ma prawo podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego lub innego pracodawcy, jeżeli nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. W doktrynie prawa podkreśla się, że przepis ten nie dotyczy łączenia urlopu wychowawczego z wykonywaniem dotychczasowej umowy, ale podjęcia nowego zatrudnienia – czyli wymagałoby to zawarcia nowej umowy. Nadto wskazuje się, że aby możliwe było pogodzenie pracy ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem, to wymiar pracy nie może być większy niż 1/2 etatu. W przeciwieństwie do obniżonego wymiaru czasu pracy podjęcie pracy w trakcie urlopu wychowawczego wymaga już porozumienia z dotychczasowym lub nowym pracodawcą. Co jednak istotne, w tym wariancie pracownik korzysta z opisanej wyżej ochrony przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem dotychczasowej umowy o pracę nie tylko przez okres 12 miesięcy, ale do dnia zakończenia urlopu wychowawczego (art. 1868 §1 pkt 1 Kodeksu pracy).

Przerwy na karmienie piersią

Niezależnie od tego, czy pracownica powróciła do pracy na dotychczasowych zasadach, czy korzysta z obniżonego wymiaru czasu pracy bądź czy łączy pracę z korzystaniem z urlopu wychowawczego, jeżeli karmi dziecko piersią, przysługuje jej prawo do dodatkowych przerw w pracy.  Warto jednak wiedzieć,  że Prawo to jest zależne tylko od dobowego wymiaru czasu pracy. Dodatkowe przerwy nie przysługują, jeśli czas pracy jest krótszy niż 4 godziny dziennie. Jeżeli czas pracy wynosi od 4 do 6 godzin, to pracownicy przysługuje jedna 30-minutowa przerwa (a jeśli karmi piersią więcej niż jedno dziecko, to 45-minutowa przerwa). Natomiast jeśli czas pracy jest dłuższy niż 6 godzin, to pracownicy przysługują dwie 30-minutowe przerwy (lub dwie 45-minutowe przy karmieniu więcej niż jednego dziecka). Na wniosek pracownicy przerwy na karmienie mogą być udzielone łącznie jedna po drugiej. Co ważne – opisane wyżej przerwy na karmienie są wliczane do czasu pracy.

Czytaj więcej na: https://www.trojmiasto.pl/praca/Jak-ochronic-sie-przed-zwolnieniem-po-macierzynskim-Urlop-wychowawczy-i-ochrona-przed-zwolnieniem-n211063.html

Jeśli potrzebujesz pomocy, porady prawnej – skontaktuj się z nami. Zapraszamy na
konsultację. Umów się pod nr tel: 58 340 47 63