Biuletyn Kancelarii Radcy Prawnego Fortuna z 3.07.2025 r.
Zapraszamy do zapoznania się z najnowszym numerem Biuletynu Kancelarii Radcy Prawnego Fortuna. Znajdą tu Państwo informacje o zmianach w prawie i najnowszym orzecznictwie.
I. Zmiany w regulacjach
JAWNOŚĆ WYNAGRODZENIA DLA KANDYDATÓW DO PRACY
W dniu 4 czerwca 2025 r. została uchwalona ustawa o zmianie ustawy Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r., poz. 807). Ustawa wejdzie w życie w dniu 24 grudnia 2025 r.
Nowelizacja wprowadza do Kodeksu pracy nowy przepis – art. 183ca, zgodnie z którym pracodawca, przeprowadzając rekrutację, będzie zobowiązany do poinformowania osoby ubiegającej się o zatrudnienie o wynagrodzeniu (w tym o wszystkich składnikach wynagrodzenia oraz o innych świadczeniach związanych z pracą), jego początkowej wartości lub jego przedziale – opartym na obiektywnych, neutralnych kryteriach, w szczególności pod względem płci, jak również o odpowiednich postanowieniach układu zbiorowego pracy lub regulaminu wynagradzania.
Wskazane wyżej informacje pracodawca będzie zobowiązany przekazać z wyprzedzeniem umożliwiającym zapoznanie się z tymi informacjami, w postaci papierowej lub elektronicznej – w ogłoszeniu o naborze na dane stanowisko, przed rozmową kwalifikacyjną lub przed nawiązaniem stosunku pracy.
Nadto nowelizacja wprowadza wymóg, aby ogłoszenia o naborze na stanowisko oraz nazwy stanowisk były neutralne pod względem płci, a proces rekrutacyjny przebiegał w sposób niedyskryminujący. Doprecyzowano również, że żądane od osoby ubiegającej się o zatrudnienie informacje o przebiegu jej dotychczasowego zatrudnienia, nie mogą obejmować informacji o jej wynagrodzeniu w obecnym lub poprzednich stosunkach pracy.
NOWA REGULACJA DOTYCZĄCA RYNKU PRACY
Z dniem 1 czerwca 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r., poz. 620).
Celem wprowadzenia ustawy jest modernizacja polskiego rynku pracy poprzez poprawę funkcjonowania publicznych służb zatrudnienia, dostosowanie rynku do postępu technologicznego i cyfrowego, a w konsekwencji zwiększenie poziomu zatrudnienia w Polsce. Ustawa obejmuje materię regulowaną dotychczas ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, która z dniem 1 czerwca 2025 r. utraciła moc. Poza przeniesieniem części dotychczasowych rozwiązań, nowa ustawa wprowadza również zmiany i nowe instytucje, mające służyć poprawie mobilności osób poszukujących pracy, wsparciu pracodawców, czy poprawie funkcjonowania urzędów pracy poprzez unowocześnienie i zautomatyzowanie świadczonych usług.
POWIERZENIE PRACY CUDZOZIEMCOM
Kolejnym przejawem reformy polskiego rynku pracy jest uchwalona w dniu 20 marca 2025 r. ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r., poz. 621). Również ta ustawa weszła w życie w dniu 1 czerwca 2025 r.
Nowa ustawa w sposób kompleksowy określa warunki dostępu cudzoziemców do rynku pracy, obowiązki cudzoziemców oraz pracodawców, tryb postępowania w sprawie legalizacji zatrudnienia, a także działania w zakresie aktywizacji zawodowej i integracji społecznej cudzoziemców. Ustawa adaptuje wiele rozwiązań, które dotychczas regulowała ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, m. in. instytucje zezwolenia na pracę, czy oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, ale wprowadzając szereg zmian, które mają na celu usprawnienie procedur, przyspieszenie pracy urzędów oraz lepszą kontrolę nad rynkiem pracy i warunkami zatrudnienia cudzoziemców.
ZMIANY W POSTĘPOWANIU PRZED KRAJOWĄ IZBĄ ODWOŁAWCZĄ
Z dniem 13 marca 2026 r. wejdzie w życie nowelizacja ustawy Prawo zamówień publicznych za sprawą uchwalonej w dniu 21 maja 2025 r. ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (Dz. U. z 2025 r., poz. 769). Zmiany dotyczą procedury rozpoznania odwołań wnoszonych do Krajowej Izby Odwoławczej.
Istotną nowością będzie możliwość przeprowadzenia rozprawy i posiedzeń w trybie zdalnym. Rozprawy i posiedzenia będzie można przeprowadzić przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających ich przeprowadzenie na odległość, jeżeli nie wyłączono ich jawności, a nadto – gdy nie stoi temu na przeszkodzie charakter czynności, które mają być dokonane na tych rozprawach lub posiedzeniach, nie występują inne okoliczności utrudniające przeprowadzenie zdalnej rozprawy lub zdalnego posiedzenia i jeżeli zostaną zagwarantowane: pełna ochrona praw procesowych stron i uczestników postępowania odwoławczego oraz prawidłowy tok tego postępowania. Zmianie ulegnie sposób doręczenia innym uczestnikom odpisów wniesionych pism. Obecnie pisma składane w formie pisemnej wnosi się wraz z odpisami dla stron i uczestników, a odpisy tych pism doręcza Izba. Nowelizacja wprowadza obowiązek samodzielnego doręczania tych odpisów stronom oraz uczestnikom postępowania odwoławczego oraz przekładania Izbie dowodu przekazania pisma lub oświadczenia o wykonaniu tego obowiązku. Powyższe nie będzie dotyczyło pism składanych w toku rozprawy innej niż zdalna, w tym przypadku utrzymana zostanie zasada składania do Izby pism wraz z odpisami. Natomiast w przypadku pism składanych w toku rozprawy zdalnej lub posiedzenia zdalnego, zasadą będzie ich wnoszenie jedynie w postaci elektronicznej.
Nadto nowelizacja przewiduje, że wniesienie przez zamawiającego odpowiedzi na odwołanie nie będzie już tylko jego prawem, ale też obowiązkiem. Zamawiający będzie obowiązany wnieść odpowiedź na odwołanie w terminie wyznaczonym przez Prezesa Izby, nie krótszym niż 5 dni od dnia przekazania zamawiającemu odwołania. Zmiany obejmują również kwestie związane z postępowaniem dowodowym m. in. poprzez określenie terminu składania dowodów na poparcie swoich twierdzeń (co do zasady wraz z pierwszym pismem w sprawie) pod rygorem utraty prawa powoływania dowodów w toku postępowania odwoławczego.
WYKLUCZENIE CHIŃSKICH WYKONAWCÓW Z ZAMÓWIEŃ NA WYROBY MEDYCZNE
Od dnia 30 czerwca 2025 r. obowiązują przepisy Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2025/1197 z dnia 19 czerwca 2025 r. nakładającego środek Instrumentu Zamówień Międzynarodowych ograniczający dostęp wykonawców i wyrobów medycznych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej do unijnego rynku zamówień publicznych dla wyrobów medycznych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1031.
Rozporządzenie jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej, bez konieczności jego implementacji do przepisów krajowych. Innymi słowy, przepisy rozporządzenia należy stosować również w polskich postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego.
Przepisy rozporządzenia nakładają obowiązek wykluczenia ofert złożonych przez wszystkich wykonawców pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej we wszystkich postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego w Unii, których przedmiotem jest udzielanie zamówień na wyroby medyczne objęte kodami CPV od 33100000-1 do 33199000-1 określone w rozporządzeniu (WE) nr 2195/2002, o wartości szacunkowej co najmniej 5.000.000 euro bez VAT.
W związku z powyższym zamawiający zostali zobowiązani do określania pochodzenia wykonawców i wyrobów medycznych, które mogą być objęte ww. wykluczeniem, zgodnie z kryteriami określonymi odpowiednio w art. 3 rozporządzenia (UE) 2022/1031 i art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013.
Powyższe wiąże się z koniecznością określenia w Specyfikacji Warunków Zamówienia nowej przesłanki wykluczenia, jak również rozszerzenia zapisów wzoru oświadczenia o braku podstaw do wykluczenia o stosowne oświadczenie oferenta, że opisywana przesłanka wykluczenia w stosunku do niego nie zachodzi.
DOSTĘPNOŚĆ PRODUKTÓW I USŁUG DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH
W dniu 28 czerwca 2025 r. weszła w życie ustawa z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (Dz. U. z 2024 r., poz. 731). Ustawa jest wynikiem wdrożenia unijnej dyrektywy nr 2019/882 nazywanej Europejskim Aktem o Dostępności.
Ustawa nakłada obowiązki na producentów, ich przedstawicieli, importerów i dystrybutorów określonych produktów (m. in. konsumenckich systemów sprzętu komputerowego i systemów operacyjnych) oraz przedsiębiorców oferujących lub świadczących na rzecz konsumentów określone usługi, w tym telekomunikacyjne, czy usługi handlu elektronicznego. Obowiązki nie będą dotyczyły usług oferowanych lub świadczonych przez mikroprzedsiębiorców.
Celem ustawy jest zapewnienie dostępności produktów i usług dla osób niepełnosprawnych, co może wiązać się z koniecznością dostosowania treści na stronach internetowych i ich funkcjonalności. Przepisy nakładają obowiązki udzielania konsumentom informacji w określony, przejrzysty sposób i w różnych formatach, umożliwiających odbiór informacji za pośrednictwem różnych zmysłów (np. w wersji tekstowej i dźwiękowej). Sklepy internetowe zobowiązane będą do zapewnienia klientom alternatywnych form kontaktu za pomocą więcej niż jednego kanału sensorycznego (np. poprzez formularz udostępniony na stronie oraz poprzez kontakt telefoniczny).
Przepisy ustawy wskazują ponadto, że zamawiający, przygotowujący postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, mają obowiązek uwzględniać wymagania dostępności produktów i usług określone ustawą.
ZMIANY W PAŃSTWOWYM RATOWNICTWIE MEDYCZNYM
Uchwalona w dniu 24 kwietnia 2025 r. ustawa o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r., poz. 637) wprowadza zmiany w zakresie funkcjonowania systemu ratownictwa medycznego w Polsce.
Do istotnych zmian należy:zróżnicowanie rodzajów zespołów ratownictwa – wprowadzenie 3-osobowego zespołu ratownictwa, a także motocyklowych jednostek ratowniczych;
zmiany w definicjach lekarza systemu oraz pielęgniarki systemu oraz zmiany w zakresie wymaganych kwalifikacji;
przyznanie dodatku za pracę w porze nocnej oraz dodatku za pracę w niedziele i święta oraz dni wolne od pracy dla pracowników zatrudnionym w systemie pracy zmianowej w zespołach ratownictwa medycznego;
określenie zasad zapewnienia członkom zespołów ratownictwa medycznego wsparcia psychologicznego, jak również cyklicznych szkoleń z zakresu samoobrony oraz technik deeskalacyjnych;
rozszerzenie definicji pierwszej pomocy poprzez wskazanie, że działania nakierowane na ratowanie osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego mogą obejmować również podanie produktu leczniczego wydawanego na receptę, który jest dostępny na miejscu zdarzenia (np. leku, który posiada osoba ratowana), o ile ten produkt jest dopuszczony do obrotu w Polsce;
zmiany zakresu jawnych danych umieszczonych w rejestrze osób uprawnionych do wykonywania zawodu medycznego oraz wydłużenie terminu, w którym niektóre osoby wykonujące zawód medyczny mogą go dalej wykonywać bez uzyskania wpisu do rejestru.
Przepisy ustawy nowelizującej – z pewnymi wyjątkami – weszły w życie w dniu 30 maja 2025 r.
II. Orzecznictwo
NIE KAŻDE ZAWEZWANIE DO PRÓBY UGODOWEJ ODNOSI SKUTEK W ZAKRESIE BIEGU TERMINU PRZEDAWNIENIA
Uchwała Składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z 15 maja 2025 r., sygn. III CZP 22/24
Zagadnienie prawne zostało przekazane do powiększonego składu Sądu Najwyższego w związku ze skargą kasacyjną pozwanego, który zakwestionował zasądzający wyrok, zarzucając nieuwzględnienie przez sądy podniesionego przez niego zarzutu przedawnienia roszczenia. Wcześniejsza apelacja pozwanego oparta na tym zarzucie została oddalona, bowiem sąd apelacyjny stwierdził, że na kilka dni przed upływem terminu przedawnienia powód złożył wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, co zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia. W ocenie sądu dla skuteczności przerwania biegu nie miało znaczenia, na ile dni przed przedawnieniem powód skierował zawezwanie, ani też czy powód dokonując tej czynności rzeczywiście liczył na zawarcie ugody.
Rozpoznając skargę kasacyjną pozwanego, Sąd Najwyższy nabrał wątpliwości, czy takie jednoznaczne stanowisko sądu apelacyjnego było uzasadnione, wobec czego skierował do powiększonego składu pytanie, czy w sporze o roszczenie objęte zawezwaniem do próby ugodowej, sąd każdorazowo obowiązany jest dokonać oceny tego zawezwania odnośnie motywacji wierzyciela, to jest co do rzeczywistego istnienia celu, o którym mowa w art. 123 § 1 pkt 1 k.c.
W odpowiedzi na powyższe Sąd Najwyższy podjął uchwałę, zgodnie z którą w stanie prawnym obowiązującym do 30 czerwca 2022 r. wniosek o zawezwanie do próby ugodowej przerywał bieg przedawnienia roszczenia, chyba że z okoliczności dokonania tej czynności wynika, iż nie została przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.).
Podkreślić należy, że w obecnym stanie prawnym złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej nie przerywa, a tylko zawiesza bieg terminu przedawnienia. Ponadto obecna regulacja nie wiąże złożenia zawezwania z działaniem w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. W związku z tym przedmiotowa uchwała nie będzie miała zastosowania do nowych zawezwań do prób ugodowych, ale może mieć istotne znaczenie dla oceny roszczeń zgłaszanych również w nowych procesach, jeśli dotyczą one spraw, w których strona podejmowała działania w celu przerwania biegu przedawnienia, w tym poprzez wniesienie przed 30 czerwca 2022 r. wniosku o zawezwanie do próby ugodowej.
DOPUSZCZALNE ZRÓŻNICOWANIE PENSJI PRACOWNIKÓW
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 11 marca 2025 r., sygn. III APa 20/23
Przedmiotem sprawy był pozew wniesiony przez związek zawodowy działający na rzecz pielęgniarek zatrudnionych w szpitalu o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu i ustalenie wysokości wynagrodzenia. Powód wykazywał, W odpowiedzi na powyższe Sąd Najwyższy podjął uchwałę, zgodnie z którą w stanie prawnym obowiązującym do 30 czerwca 2022 r. wniosek o zawezwanie do próby ugodowej przerywał bieg przedawnienia roszczenia, chyba że z okoliczności dokonania tej czynności wynika, iż nie została przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.).
Podkreślić należy, że w obecnym stanie prawnym złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej nie przerywa, a tylko zawiesza bieg terminu przedawnienia. Ponadto obecna regulacja nie wiąże złożenia zawezwania z działaniem w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. W związku z tym przedmiotowa uchwała nie będzie miała zastosowania do nowych zawezwań do prób ugodowych, ale może mieć istotne znaczenie dla oceny roszczeń zgłaszanych również w nowych procesach, jeśli dotyczą one spraw, w których strona podejmowała działania w celu przerwania biegu przedawnienia, w tym poprzez wniesienie przed 30 czerwca 2022 r. wniosku o zawezwanie do próby ugodowej że pielęgniarki zatrudnione w pozwanym szpitalu otrzymują różne wynagrodzenie – zależne od poziomu wykształcenia, pomimo iż zakres ich zadań i obowiązków jest taki sam. W ocenie związku zawodowego, powyższe stanowiło niedopuszczalne zróżnicowanie sytuacji pracowników uprawniające gorzej wynagradzane pielęgniarki do dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu.
Sądy obu instancji uznały działania pozwanego szpitala za dopuszczalne i prawomocnie oddaliły wniesione powództwo. Sądy orzekły, że szpital nie dopuścił się dyskryminacji i miał prawo do zróżnicowania wynagrodzeń pracowników w oparciu o kryterium wykształcenia i posiadanych kwalifikacji zawodowych. Takie zróżnicowanie nie stanowiło przejawu nierównego traktowania pracowników, ponieważ stopień wykształcenia i posiadanych kwalifikacji miał bezpośredni wpływ na osiągane przez pracowników wyniki ich pracy pod względem jej jakości.
POWIADOMIENIE ZAŁOGI O REZYGNACJI PRACOWNIKA Z PRACY NIE NARUSZA RODO
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2025 r., sygn. III OSK 1018/22
Były pracownik wniósł skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych wskazując, że jego dotychczasowy pracodawca w sposób nieuprawniony przetworzył jego dane osobowe. Przyczyną wniesienia skargi było rozesłanie do innych pracowników oraz do kontrahenta informacji o rezygnacji tego pracownika z pracy. Wiadomość zawierała imię i nazwisko, a – w ocenie skarżącego – wypowiedź była nacechowana negatywnie i celem jej rozesłania było postawienie pracownika w złym świetle.
Prezes UODO stwierdził, że przesłanie wiadomości z danymi osobowymi do kontrahenta pracodawcy stanowiło naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych, jednak z uwagi na fakt, że ten kontrahent został dodany omyłkowo do listy adresatów oraz pracodawca niezwłocznie zareagował doprowadzając do usunięcia wiadomości przez kontrahenta – Prezes UODO ograniczył się do udzielenia pracodawcy upomnienia. W pozostałym zakresie – dotyczącym wiadomości rozesłanej do innych pracowników – Prezes UODO nie dopatrzył się naruszenia przepisów.
Skarżący zakwestionował decyzję Prezesa UODO domagając się ukarania byłego pracodawcy. Sądy obu instancji oddaliły wniesione skargi uznając, że pracodawca był uprawniony do przetwarzania danych osobowych, a w tym przypadku podstawą przetwarzania był uzasadniony interes pracodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że pracodawca ma prawnie uzasadniony interes w powiadomieniu współpracowników skarżącego o jego odejściu z pracy. Rozwiązanie stosunku pracy wiąże się z koniecznością przeorganizowania pracy całej załogi, ustalenia nowego grafiku i nowego podziału zadań, co należy do obowiązków pracodawcy. Sąd podkreślił, że nie stanowi naruszenia przekazanie informacji w wiadomości mailowej, bowiem obecnie korespondencja mailowa jest typową i dopuszczalną formą komunikacji z pracownikami.
Co istotne, sądy obu instancji podkreśliły, że oddalenie skargi nie oznacza, że skarżący nie ma racji odnośnie naruszenia jego praw w związku z negatywnym wydźwiękiem przesłanej wiadomości. Uznały jednak, że zastrzeżenia skarżącego dotyczą fragmentów wypowiedzi dotyczącej sfery faktów i jeśli w ocenie skarżącego sposób wypowiedzi naruszył jego dobra osobiste, to powinien szukać ich ochrony, ale na drodze odpowiedniego powództwa skierowanego do sądu powszechnego.
PRZETWARZANIE DANYCH OSOBOWYCH NIEDOSZŁEGO KLIENTA BANKU
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2025 r., sygn. III OSK 984/22
Sprawa dotyczyła niedoszłego kredytobiorcy, który ubiegał się o zawarcie z bankiem umowy kredytu. Do zawarcia umowy ostatecznie nie doszło, jednak bank oraz Biuro Informacji Kredytowej nie zaprzestały przetwarzać jego danych osobowych, które zostały pozyskane w celu oceny zdolności kredytowej i ryzyka kredytowego. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych uznał takie działanie jako naruszenie przepisów RODO i wydał decyzję nakazującą zaprzestanie przetwarzania danych.
Biuro Informacji Kredytowej zaskarżyło tę decyzję, a sąd pierwszej instancji uwzględnił wniesioną skargę. Wyrok został jednak uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny, który poparł stanowisko zaprezentowane przez Prezesa UODO. Sąd wskazał, że jeżeli dane zostały pobrane w celu oceny zdolności kredytowej, a do zawarcia umowy kredytu nie doszło, to odpadła podstawa ich dalszego przetwarzania. Bezpodstawne jest dalsze przetwarzane danych w celu budowy narzędzi statystycznych tzw. modeli scoringowych.
DŁUGOTRWAŁE POSTĘPOWANIE NIE ZAWSZE OZNACZA PRZEWLEKŁOŚĆ
Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. I NSP 92/25
Sprawa dotyczyła skargi pozwanego na przewlekłość postępowania apelacyjnego, przejawiającą się nierozpoznaniem wniesionej przez pozwanego apelacji przez 13 miesięcy od jej wniesienia. Skarżący domagał się stwierdzenia wystąpienia przewlekłości postępowania w rozpatrywanej sprawie, zobowiązania sądu do wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej i wydania wyroku oraz zasądzenia na rzecz skarżącego odszkodowania. Sąd Najwyższy oddalił wniesioną skargę uznając, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie przewlekłości postępowania. Sąd Najwyższy wskazał, że co do zasady o przewlekłości postępowania apelacyjnego można mówić w przypadku bezczynności sądu polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej w ciągu 12 miesięcy od daty wpłynięcia apelacji. Nie zawsze jednak upływ tego terminu oznacza, że sąd pozostaje bezczynny, bowiem należy mieć na uwadze różne czynniki wpływające na tok postępowania. W tym przypadku Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na dodatkowe czynności związane z obiegiem dokumentacji między sądami, w tym konieczności zwrotu akt do sądu pierwszej instancji celem ich uzupełnienia oraz sprostowania wyroku, jak również dodatkowe czynności związane ze zgłoszonym żądaniem udzielenia zabezpieczenia
WYSTĄPIENIE POWIKŁAŃ PODSTAWĄ WSTRZYMANIA EKSPERYMENTU MEDYCZNEGO
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. V SA/Wa 2828/24
Przedmiotem sprawy była ocena decyzji Rzecznika Praw Pacjenta nakazującej zaniechanie przez podmiot leczniczy kontynuacji eksperymentu medycznego i uznania tej praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów. Zakwestionowana praktyka lecznicza dotyczyła wykorzystania robota przy wykonywaniu operacji w toku leczenia raka szyjki macicy. Podczas takiego leczenia wystąpiło niepożądane zdarzenie medyczne – ciężkie powikłanie operacyjne, które ostatecznie zakończyło się zgonem pacjentki. Pomimo wystąpienia tego zdarzenia, podmiot leczniczy nie zaniechał kontynuacji eksperymentu medycznego u innych pacjentek – co Rzecznik Praw Pacjenta uznał za naruszenie zbiorowych praw pacjentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał rację Rzecznikowi i oddalił skargę podmiotu leczniczego. Sąd wskazał, że stosując metodę niepotwierdzoną naukowo, podmiot leczniczy ma obowiązek zachowania szczególnej dbałości i staranności. Jeżeli w toku eksperymentu zostaną stwierdzone jakiekolwiek zagrożenia dla zdrowia chorego, które przewyższają spodziewane korzyści, to obowiązkiem podmiotu leczniczego jest przerwanie tego eksperymentu.
STRAJK MOŻE WYŁĄCZYĆ ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRZEWOŹNIKA ZA ODWOŁANY LOT
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2025 r., sygn. II GSK 2172/21
Pasażer linii lotniczych wniósł do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego skargę dotyczącą naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów unijnych dotyczących odszkodowań z odwołaniem lub opóźnieniem lotów, w związku z odmową wypłaty rekompensaty za odwołany lot. Przewoźnik bronił się argumentem, że lot nie mógł się odbyć z uwagi na nielegalny strajk części personelu pokładowego oraz załogi kokpitowej. Na podstawie tych wyjaśnień Prezes Urzędu wydał decyzję, w której stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia unijnego.
Na powyższą decyzję pasażer wniósł odwołanie do sądu administracyjnego. Sądy obu instancji podtrzymały jednak stanowisko organu uznając brak odpowiedzialności przewoźnika za odwołany lot. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004, przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty rekompensaty, jeżeli może dowieść, że odwołanie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, a strajk – w zależności od jego formy i zakresu – może być uznany za taką okoliczność. Sąd zauważył, że w przedmiotowej sprawie strajk był zorganizowany przez międzyzwiązkowy komitet strajkowy, dotyczył jednocześnie pilotów i stewardess oraz objął kilkadziesiąt lotów na trasach krajowych i europejskich. Sąd uznał, że strajk miał charakter zewnętrzny, stanowiący okoliczność niewpisującą się w ramy normalnego wykonywania działalności przez przewoźnika, z uwagi na charakter zjawiska – strajk nie był możliwy do przewidzenia, a z uwagi na opisany wyżej zakres strajku – przewoźnik nie był w stanie zapobiec jego skutkom. Te okoliczności Sąd uznał za uzasadniające zwolnienie przewoźnika lotniczego z odpowiedzialności za odwołany lot.
III. Warto pamiętać
FUNDACJE RODZINNE NIE SŁUŻĄ DO OPTYMALIZACJI PODATKOWEJ
Rada do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania wydała opinię dotyczącą skutków podatkowych transakcji wykonywanych z wykorzystaniem fundacji rodzinnej. Opinia została wydana w formie uchwały nr 3/2025 z dnia 29 maja 2025 r. na wniosek Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, który miał wątpliwości, czy opisany przez podatnika stan faktyczny nie kwalifikuje się do zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (tzw. klauzula GAAR) uregulowanej w art. 119a ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem, czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli osiągnięcie tej korzyści, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, a sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania).
W analizowanym stanie faktycznym podatnik założył fundację rodzinną i przekazał jej w darowiźnie akcje spółki kapitałowej. Następnie fundacja ta sprzedała akcje inwestorowi zewnętrznemu. Znaczna część środków ze sprzedaży została wypłacona podatnikowi w ramach świadczeń udzielanych przez fundację rodzinną. Co istotne, z dokumentacji wynikało, że cały proces przebiegł w krótkim czasie, a podatnik uzgodnił z inwestorem warunki sprzedaży akcji jeszcze przed założeniem fundacji rodzinnej.
W ocenie organu podatkowego cała ta procedura była niekierowana jedynie na uzyskanie korzyści podatkowej w postaci niższego opodatkowania przychodu ze zbycia akcji. W wydanej uchwale Rada zawarła analizę prawną przesłanek zastosowania klauzuli GAAR i w odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego w części poparła stanowisko Szefa KAS. Rada uznała, że wskazana klauzula może znaleźć zastosowanie do tej części środków, które zostały wypłacone podatnikowi przez fundację rodzinną, a które fundacja pozyskała w ramach sprzedaży akcji otrzymanych wcześniej w darowiźnie. W ocenie Rady tak szybka wypłata środków, bez podjęcia przez fundację działań inwestycyjnych, wskazuje na sztuczność działania podatnika. W konsekwencji zatem, cała transakcja może być potraktowana przez organy podatkowe tak, jakby podatnik dokonał sprzedaży akcji bezpośrednio inwestorowi zewnętrznemu.
PUBLIKACJA WIZERUNKU DZIECKA
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zwraca uwagę na niepokojące praktyki dotyczące pozyskiwania od rodziców zgód na przetwarzanie danych osobowych ich dzieci w postaci wizerunku, które formułowane są w bardzo szerokim zakresie i często wyrażenie zgody stanowi warunek konieczny uczestnictwa dziecka w danym wydarzeniu.
Prezes UODO podkreślił, że wyrażenie zgody na udział dziecka w danym przedsięwzięciu nie może być utożsamiane ze zgodą na przetwarzanie jego wizerunku, a często klauzule dotyczące tych dwóch aspektów są ze sobą połączone. Prezes UODO podpowiedział, że w takich przypadkach rodzic może udzielić tej wymuszonej zgody akceptując przygotowaną klauzulę, a następnie złożyć oświadczenie o wycofaniu zgody na przetwarzanie wizerunku dziecka, co jest dozwolone zgodnie z przepisami RODO.
Z pełną treścią komunikatu oraz poradnikiem dotyczącym wizerunku dziecka w Internecie można zapoznać się na poniższej stronie:
OCENA SKUTKÓW DLA OCHRONY DANYCH
Na stronie internetowej Urzędu Ochrony Danych Osobowych zamieszczone zostały praktyczne wskazówki pomagające w ustaleniu, kiedy i w jakim zakresie należy dokonać oceny skutków dla ochrony danych.
Każdy administrator musi przeprowadzić ocenę skutków dla ochrony danych, w sytuacji gdy planowana przez niego operacja przetwarzania ze względu na swój charakter, zakres, kontekst i cele z dużym prawdopodobieństwem może powodować wysokie ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. Opublikowane wskazówki wraz z praktycznymi przykładami, mogą pomóc w zrozumieniu powyższych pojęć oraz w dokonaniu oceny, kiedy może wystąpić opisane wyżej ryzyko.
Wskazówki dostępne są na stronie:
