Zwolnienie tuż przed emeryturą

 Czy pracodawca może zwolnić pracownika po 40 latach pracy, 3 miesiące przed wejściem w wiek ochrony?

Radca Prawny Andrzej Fortuna na łamach portalu www.trojmiasto.pl odpowiadział szczegółowo na pytanie jednego z czytelników:

Niestety sam fakt długiego zatrudnienia w danej firmie czy też zbliżający się okres ochronny pracownika nie chroni automatycznie przed wypowiedzeniem czy rozwiązaniem umowy o pracę. Niemniej okoliczności te mogą mieć znaczenie w kontekście oceny, czy decyzja pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę z tym konkretnym pracownikiem była uzasadniona.

Zgodnie z art. 39 Kodeksu Pracy : „Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku„.

A zatem jak tłumaczy mec. Fortuna:

• Po pierwsze – wiek ochronny trwa ściśle określony czas, zatem samo zbliżanie się do wieku ochronnego nie daje pracownikowi żadnych dodatkowych praw.

• Po drugie – w okresie ochronnym pracodawca, co prawda, nie może wypowiedzieć umowy o pracę, natomiast już rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia – czy to z przyczyn zawinionych przez pracownika (art. 52 Kodeksu pracy), czy też z powodu np. długotrwałej nieobecności spowodowanej chorobą (art. 53 Kodeksu pracy) – jest w pełni dopuszczalne. Ochrona przedemerytalna nie obejmuje także sytuacji, gdy umowa o pracę zawarta na czas określony lub próbny rozwiązywałaby się z upływem czasu, na jaki została zawarta – takie rozwiązanie umowy może nastąpić w okresie przedemerytalnym.
  
• Po trzecie – samo złożenie wypowiedzenia umowy o pracę w okresie ochronnym jest niedopuszczalne, natomiast jeśli wypowiedzenie zostanie złożone przed okresem ochronnym, to choćby umowa o pracę (wskutek zastosowania okresu wypowiedzenia) miałaby się rozwiązać już w okresie ochronnym – jest to dopuszczalne (co potwierdza np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2005 r., sygn. III PK 94/05). Innymi słowy jeśli pracownikowi brakowałoby np. 2 miesiące do okresu ochronnego, a właściwy dla niego byłby 3-miesięczny okres wypowiedzenia – pracownik może mieć złożone wypowiedzenie umowy o pracę, mimo że faktycznie pracę straciłby już w okresie ochronnym.

Ponadto ochrona przedemerytalna chroni także przed wypowiedzeniem warunków pracy i płacy, ale nie bezwarunkowo. Takie wypowiedzenie zmieniające, zgodnie z art. 43 Kodeksu pracy, jest możliwe w sytuacji, gdy stało się konieczne ze względu na:

• wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której pracownik należy;

• stwierdzoną orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania.

Wypowiedzenie zmieniające jest możliwe również w sytuacji, gdy dochodzi do tzw. zwolnień grupowych, a więc zwolnień regulowanych ustawą z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników – aczkolwiek może się to wiązać z koniecznością wypłacania pracownikowi chronionemu dodatku wyrównawczego.

Warto wiedzieć, iż ochrona przedemerytalna  nie jest absolutna. Zgodnie z art. 40 Kodeksu pracy ochrona przedemerytalna zostaje uchylona w razie uzyskania przez pracownika prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, natomiast zgodnie z art. 40(1) Kodeksu pracy – ochronę przedemerytalną wyłącza stan upadłości pracodawcy lub ogłoszenie jego likwidacji- podkreśla mec. Fortuna.

A jak postąpić w przypadku, gdy dojdzie do naruszenia ochrony przedemerytalnej przez pracodawcę?

Należy mieć na uwadze, jeśli pracodawca naruszy ochronę przedemerytalną i złoży pracownikowi wypowiedzenie umowy o pracę w okresie ochronnym, nie oznacza to automatycznej bezskuteczności takiego wypowiedzenia. Wręcz przeciwnie – umowa o pracę rozwiąże się, a pracownik jedynie będzie miał prawo skierowania odwołania od tego wypowiedzenia do sądu pracy. Może domagać się wówczas uznania wypowiedzenia za bezskuteczne (a gdy umowa już ulegnie rozwiązaniu – przywrócenia do pracy) albo odszkodowania. Niemniej okres ochronny będzie wówczas korzystnie wpływał na sytuację procesową zwolnionego pracownika – wskazuje mec. Fortuna.

Czytaj więcej na: https://www.trojmiasto.pl/praca/Zwolnienie-tuz-przed-emerytura-Jakie-prawa-ma-pracownik-w-okresie-ochronnym-n204047.html

Jeśli potrzebujesz pomocy, porady prawnej – skontaktuj się z nami. Zapraszamy na
konsultację. Umów się pod nr tel: 58 340 47 63